filmy o artystach historia sztuki matura

Filmy o sztuce i artystach. Co warto obejrzeć.

Ucząc się do matury z historii sztuki chętnie szukamy przyjemniejszych form zdobywania wiedzy niż czytanie „na sucho”, często nieco drętwych, książek i opracowań. Do takich form niewątpliwie należy oglądanie filmów o artystach. W internecie można znaleźć wiele stron, które grupują tego typu produkcje, więc nie jest moim celem robienie kolejnej listy filmowych biografii artystów. Poza tym, powiem szczerze, że większość z nich może bywa ciekawa, ale mało przydatna pod kątem matury, gdzie umiejętność analizy stylu i techniki liczy się znacznie bardziej niż szczegółowa znajomość faktów z życia danego twórcy. W typowych biografiach jest zwykle odwrotnie i to twórczość artystyczna głównego bohatera jest traktowana jako coś drugorzędnego a nacisk kładzie się na osobowość, ewentualnie kontekst historyczny (np. „Powidoki” Andrzeja Wajdy, ale też wiele, wiele innych). Dlatego moja rada jest prosta, można te filmy oglądać dla przyjemności, ale nie należy próbować zastępować nimi klasycznych metod nauki.

Nie znaczy to jednak, że nie istnieją produkcje, które do sztuki podchodzą w sposób bardziej ambitny i mają walor edukacyjny. W tym wpisie chcę przedstawić wam kilka z nich. Po krótce wyjaśnię też dlaczego warto do nich sięgnąć. Gwarantuję, że nie będzie to strata czasu. Jedyny mankament jest taki, że niektóre z tych pozycji mogą okazać się trudno dostępne. Warto jednak postarać się je zdobyć.

.

HISTORIA SZTUKI MATURA VADEMECUM KOMPENDIUM REPETYTORIUM TESTY

.

Caravaggio (1989)

reż. Derek Jarman

Ten film to biografia, ale zdecydowanie nie jest to typowa opowieść spod znaku „życie i twórczość”. Jarman sam był artystą, co zdecydowanie widać w jego podejściu do reżyserii. Cały film jest kadrowany i fotografowany jak obrazy barokowego mistrza – ujęcia cało-postaciowe i w ¾ a do tego wyrafinowana gra światłem i cieniem, czyli tak charakterystyczny dla dzieł Caravaggia tenebryzm – wszystko razem doskonale oddaje istotę jego sztuki a przez to również ważnej części sztuki barokowej. Co więcej, Jarman opowiada historię Caravaggia w sposób niekonwencjonalny i niepokorny, bo takim też był artystą. Widz dowiaduje się nie tylko jaką drogę osobistą przeszedł młody malarz, aby stać się jednym z największych, ale też jakie były jego relacje ze zleceniodawcami (często napięte) i dlaczego jego płótna zaludniają pijacy oraz kobiety lekkich obyczajów pozujący do postaci świętych. Naprawdę warto!

filmy o artystach historia sztuki matura

La Sapienza (2014)

reż. Eugène Green

Zacznę od ostrzeżenia: to nie jest zwykły film fabularny, to jest bardzo dziwny film.:) Zakładam jednak, że jeśli zdajecie historię sztuki na maturze to jesteście otwarci na eksperymenty artystyczne. La Sapienza to opowieść, w której filozoficzna refleksja nad życiem miesza się z refleksją nad doskonałością formy – w tym wypadku barokowej architektury Borrominiego – i samym aktem pracy twórczej. Eugène Green to reżyser przejawiający prawdziwą „obsesję formy”, której podporządkowane jest wszystko inne w jego dziełach. Dlatego, jeśli nie zainteresuje was lub zmęczy wątek fabularny, postarajcie się skupić przynajmniej na fragmentach poświęconych architekturze, bo reżyserowi udało się w nich dotknąć sedna sztuki barokowej. Niestety, film nie miał polskiej premiery, ale możecie go znaleźć z angielskimi napisami. Języki oryginału to francuski i włoski, więc, jeśli zdajecie również maturę z jednego z nich, możecie potraktować oglądanie jak dodatkowe ćwiczenie.

.

Marina Abramović: artystka obecna (2012)

reż. Matthew Akers

Tym razem mamy do czynienia z dokumentem na temat artystki współczesnej, która może raczej nie pojawi się w arkuszu maturalnym, ale nie znaczy to, że nie nauczymy się z niego niczego istotnego. Abramović jest ikoną performansu, jednej z najważniejszych form wypowiedzi artystycznej jaką wynalazła sztuka współczesna. Niestety, jest to też jedno z najbardziej nierozumianych a przez to deprecjonowanych działań artystycznych. Dokument ma swoje wady i momentami jest może zbyt wyreżyserowany, nie zmienia to jednak faktu, że świetnie przedstawia ideę performansu oraz zarysowuje jego historię. Jeśli macie problem ze sztuką współczesną, uważacie, że jest „bez sensu” i najchętniej chcielibyście ją pominąć w nauce do matury, ten film to pozycja obowiązkowa. Być może w końcu odczaruje w waszych oczach tę „straszną” sztukę. 😉

.

Na koniec dwie mini-serie wyprodukowane przez telewizję brytyjską, które zdecydowanie warto znać.

filmy o artystach historia sztuki matura

Great Artists with Tim Marlow (2001)

Tim Marlow jest brytyjskim historykiem sztuki i jej wielkim propagatorem. Ta seria, a właściwie dwie serie, składa się łącznie z kilkunastu około 25-cio minutowych odcinków, z których każdy jest poświęcony innemu artyście. Dostajemy zatem wiedzę na temat jego twórczości i epoki niejako w pigułce. Marlow skupia się tylko na tym, co istotne w kontekście pracy artystycznej jego bohatera i przede wszystkim analizuje najważniejsze dzieła! Doskonały sposób na przyswojenie przynajmniej podstawowych elementów opisu malarstwa. Na Youtube można znaleźć niektóre odcinki w całości, jak np. ten dotyczący Piero della Francesci. Z całą pewnością program był kiedyś emitowany przez jedną z polskich stacji, jednak wygląda na to, że na znalezienie go na DVD z polskimi napisami lub lektorem nie ma szans. Zatem dwa w jednym – uczymy się historii sztuki i ćwiczymy angielski. 🙂

.

Potęga Sztuki (2006)

Ta prezentowana przez innego brytyjskiego profesora i historyka sztuki Simona Schamę seria jest niezłym kompromisem między wykładem o sztuce i fabularyzowaną biografią artysty. Osiem odcinków na temat ośmiu wielkich twórców. Każdy z nich jest w połowie inscenizowany („migawki” z życia artysty) a w połowie ma charakter „spaceru z historykiem sztuki”, w czasie którego ten wyjaśnia nam wszelkie zawiłości stylu i epoki. Dodatkowo Schama jest bardzo ekspresyjny, mówi z przekonaniem i potrafi zainteresować odbiorcę chyba każdym rodzajem sztuki. Wybrani artyści to rewolucjoniści, którzy wywrócili świat artystyczny do góry nogami, przełamali utarte schematy. Szczególnie polecam odcinki o Davidzie i Rothko!

.

Tak prezentuje się moja niestandardowa lista filmów i serii telewizyjnych wartych obejrzenia, nie tylko interesujących, ale też posiadających wartość edukacyjną. Liczę, że każdy z was znajdzie coś dla siebie i dzięki temu poszerzy swoją wiedzę z zakresu historii sztuki.

.